Maandelijks archief: juli 2014

DomiNEE – DomiJA

Christian FuhrerBerlijn, november 1989. Na een serie van opeenvolgende gebeurtenissen valt “De Muur”. Wereldschokkend nieuws dat bijna over de hele aarde met grote blijdschap wordt ontvangen. Het lijkt alsof de wereld nooit meer hetzelfde zal zijn.

Een van de langstlopende aanleidingen tot de val van de muur begint in het voorjaar van 1981, als de dominee van de Nicolaikirche in Leipzig zijn kerkdeuren opent. Onder het motto “offen für alle” organiseert hij iedere maandagavond een vredesgebed. Iedereen is welkom en de groep deelnemers groeit. Ze delen met elkaar dat zij geen plek hebben in het staatssysteem. Kerk en kerkleiders waren in de DDR een soort verstotenen, net zoals steeds meer mensen die volgens de wetten van deze staat zijn verworden tot tweederangs burgers.

Deze dominee vond dat ontoelaatbaar. Ieder mens mag gehoord en gezien worden. De staat laat dat na en daarom voegt hij zelf de daad bij het woord. Dat was niet zonder risico, zo bleek, toen later (in de 90-er jaren) de stasi-dossiers openbaar werden. Maar jarenlang heet hij iedereen welkom en biedt hen een plek. Zo doet hij precies wat hij van de staat verlangt terwijl die staat zelf juist steeds meer verschoppelingen creëert.

In het eerste jaar groeit de groep, maar krimpt daarna weer en er blijft maar een handjevol mensen over. De deelnemers zijn niet per-sé tegen de socialistische staat, maar eisen een menswaardig bestaan (hoewel dat voor menigeen dicht bij elkaar ligt of zelfs door elkaar loopt). De kleine groep houdt vol en jaren later groeit het aantal deelnemers weer. Maandagavond na het vredesgebed start deze groep vreedzame optochten door Leipzig. Die worden steeds massaler, met een climax op 9 oktober 1989 als meer dan 70.000 mensen meelopen. De vredesoptochten slaan over naar andere steden in de DDR. Een maand later is er geen houden meer aan en valt De Muur. Het systeem-met-het-ijzeren-gordijn verdwijnt als in de hectiek en onder druk de grenzen tussen oost en west open gaan.

Na de val van de muur bestond er (in het nieuwe, één geworden) Duitsland veel aandacht voor de beweging van het maandagavond-vredesgebed. De dominee kon de sprong maken naar de landelijke politiek, maar deed dat niet. In plaats daarvan bleef hij precies hetzelfde doen als vóór de val van de muur: zijn kerk openstellen voor hen die nergens plek hadden in het (nieuwe, kapitalistische) systeem. Want ook nu waren er tal van mensen die geen plek kregen en verschoppeling werden, bijv. de grote groepen werkelozen. Tot aan zijn pensioen heeft hij dit werk gedaan, nog bijna 20 jaar na de val van de muur.

De val van de Berlijnse muur. Een lang gehoopte- en wereldschokkende gebeurtenis, met een prominente rol voor deze dominee en zijn vredesbeweging. De hele wereld ondersteboven en hij bleef precies dát doen wat hij al jaren deed: zorgen voor de mensen die dat nodig hadden. Omdat hij niet tegen het systeem was, maar opkwam voor de verdrukten van die systemen. Geen domiNEE, maar een domiJA! Met heel veel visie, een snaarstrakke missie en een groot hart…

Afgelopen maandagochtend is deze dominee overleden. Christian Führer, 71 jaar oud. Zondag wordt hij begraven, na een uitvaartdienst in “zijn” Nicolaikirche. Er zijn vast (Duitse) media die er aandacht aan besteden.

BOEK: Und wir sind dabei gewesen – autobiografie Christian Führer

Documentaire: One Fine Day – Klaas Bense

BOEK: het wonder van Leipzig

BOEK: een kleine flat in Leipzig (ook verfilmd)

NPO HollandDoc – Leipzig1989: de revolutie die uit de kerken kwam?

wikipedia (Engelstalig)

Advertenties